Tạo hình nhân vật Chằn Krông Riêp và nhân vật nữ chính Sita trong múa Chằn của đồng bào Khmer.
Tây Ninh là vùng đất hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa, nơi các giá trị truyền thống của cộng đồng các dân tộc vẫn được gìn giữ và phát huy trong đời sống đương đại. Trong bức tranh văn hóa đa sắc ấy, nghệ thuật múa truyền thống của đồng bào Khmer, tiêu biểu là múa chằn và múa Apsara, giữ vai trò quan trọng, góp phần làm nên bản sắc riêng của địa phương.
Tiết mục múa chằn
Múa chằn là loại hình nghệ thuật mang đậm màu sắc sử thi, gắn liền với các tích truyện dân gian và tín ngưỡng của người Khmer. Qua những động tác mạnh mẽ, dứt khoát, kết hợp với mặt nạ rực rỡ và trang phục cầu kỳ, điệu múa tái hiện hình ảnh các vị thần, chiến binh và linh vật, phản ánh quan niệm về vũ trụ, thiện – ác và khát vọng bảo vệ cuộc sống bình yên của cộng đồng.
Tiết mục múa chằn
Trái ngược với nét hùng tráng của múa chằn, múa Apsara lại mang vẻ đẹp mềm mại, uyển chuyển và giàu tính biểu cảm. Những động tác tay, dáng đứng và bước đi chậm rãi gợi nhắc hình ảnh các vũ nữ thần thoại từng được khắc họa trên những bức phù điêu cổ tại các đền tháp Khmer. Múa Apsara không chỉ là hình thức biểu diễn nghệ thuật mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp thanh cao, tinh tế trong văn hóa Khmer.
Múa chằn trong các dịp lễ hội của người Khmer
Lễ hội Chol Chnam Thmay
Hai loại hình múa này thường được trình diễn trong các lễ hội truyền thống quan trọng của đồng bào Khmer như Chol Chnam Thmay (Tết cổ truyền), Ok Om Bok (lễ cúng trăng) và Đôn-ta (lễ tưởng nhớ tổ tiên). Việc duy trì và thực hành các điệu múa trong không gian lễ hội cho thấy nỗ lực gìn giữ, trao truyền di sản văn hóa qua nhiều thế hệ.
Những nghệ nhân trẻ đam mê nghệ thuật múa chằn
Giữa nhịp sống hiện đại, nghệ thuật múa Khmer tại Tây Ninh vẫn âm thầm tồn tại và phát triển, trở thành sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Những vũ điệu ấy không chỉ làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng Khmer mà còn góp phần khẳng định giá trị đa dạng, bền vững của văn hóa Tây Ninh trong dòng chảy chung của văn hóa Việt Nam.
Ban Nghiên cứu VHTN phía Nam