Tu viện Khánh An – “Góc Nhật Bản” thanh tịnh giữa lòng TP.Hồ Chí Minh

Toàn cảnh tu viện Khánh An (Ảnh: sưu tầm)

Tu viện Khánh An hay Chùa Khánh An (phường An Phú Đông, TP.Hồ Chí Minh) không chỉ là một điểm đến tâm linh quen thuộc của người dân thành phố mà còn là di tích lịch sử có giá trị đặc biệt, ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong các giai đoạn đấu tranh của dân tộc. Trải qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, nơi đây vừa mang chiều sâu lịch sử, vừa gây ấn tượng bởi kiến trúc độc đáo, được ví như “góc Nhật Bản” giữa lòng Sài Gòn.

Chùa Khánh An - địa điểm du lịch tâm linh thu hút khách (Ảnh: sưu tầm)

Tu viện Khánh An được Tổ sư Trí Hiền sáng lập vào năm 1905, ban đầu chỉ là một am tranh nhỏ để tu niệm, tọa lạc tại thôn An Lộc Đông, tổng Bình Trị Thượng, tỉnh Gia Định (nay thuộc phường An Phú Đông, quận 12). Cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, trong bối cảnh phong trào yêu nước chống thực dân Pháp lan rộng ở Nam Kỳ, chùa Khánh An trở thành nơi tụ hội, hoạt động bí mật của nhiều chiến sĩ cách mạng.

Tháng 7/1939, chín đảng viên Cộng sản đã họp tại chùa để thành lập chi bộ đầu tiên của An Lộc Đông. Sau đó, nhiều cuộc mít tinh, vận động quần chúng được tổ chức tại chùa và các khu vực lân cận nhằm tố cáo tội ác của thực dân, khơi dậy tinh thần đấu tranh trong nhân dân. Trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chùa Khánh An là cơ sở cách mạng quan trọng, nơi trú ẩn, liên lạc, huấn luyện cán bộ và thậm chí sản xuất vũ khí thô sơ phục vụ kháng chiến.

Chùa Khánh An – di tích lịch sử quan trọng của TP.Hồ Chí Minh (Ảnh: sưu tầm)

Sau nhiều lần bị tàn phá bởi chiến tranh, chùa được người dân địa phương chung tay tu sửa vào năm 1980. Đến năm 2001, công trình được trùng tu lớn, xây dựng lại trên mộ pháp của Thầy Năm Phận và chính thức mang tên Tu viện Khánh An. Ngày 27/7/2007, tu viện được UBND TP.HCM xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh cấp thành phố.

Chùa Khánh An mang kiến trúc Phật giáo Bắc Tông (Ảnh: sưu tầm)

Ngày nay, Tu viện Khánh An gây ấn tượng mạnh với du khách nhờ kiến trúc Á Đông hài hòa, nổi bật với gam màu đỏ trầm, ngói xám, gạch nâu và những chi tiết mang phong cách cổ kính. Không ít người lầm tưởng tu viện được xây dựng theo lối kiến trúc Nhật Bản, bởi các hạng mục như nhà tăng, khách đường với kết cấu gỗ, sắc đỏ đặc trưng và bố cục gợi nhớ đến chùa, đền xứ Phù Tang.

Thầy Thích Trí Chơn - viện chủ tu viện Khánh An.

Theo Thượng tọa Thích Trí Chơn – viện chủ tu viện, toàn bộ công trình được thiết kế theo phong cách chùa cổ Việt Nam, thuộc Phật giáo Bắc Tông, hạn chế các họa tiết rồng, phượng hay trang trí sặc sỡ thường thấy ở nhiều chùa Nam Bộ. Chánh điện, mang tên “Phật đường tỉnh thức”, được xây dựng chủ yếu bằng gỗ, là nơi tụng kinh, tọa thiền của chư tăng và Phật tử. Mái ngói nâu trầm xếp lớp, kết hợp hệ thống đèn lồng và đèn lục giác, tạo nên vẻ đẹp trang nghiêm nhưng gần gũi.

Khuôn viên chùa Khánh An xanh mát, rợp bóng cây (Ảnh: sưu tầm)

Khuôn viên tu viện rộng rãi, nhiều cây xanh, mang lại cảm giác mát mẻ, yên bình, tách biệt khỏi nhịp sống ồn ào của đô thị. Chính không gian này đã khiến Tu viện Khánh An trở thành điểm tham quan, chụp ảnh được nhiều người yêu thích.

Chùa là nơi diễn ra nhiều khóa tu, thiền (Ảnh: sưu tầm)

Không chỉ là di tích lịch sử và điểm tham quan, Tu viện Khánh An còn là trung tâm tu học với nhiều khóa tu, thiền như “Có mặt nhau”, “Sống tỉnh thức”, thu hút hàng trăm đến hàng nghìn Phật tử tham dự. Tu viện cũng thường xuyên tổ chức các buổi chia sẻ, giao lưu về kỹ năng sống, giá trị tinh thần, cùng nhiều hoạt động thiện nguyện, an sinh xã hội hướng tới cộng đồng.

Giữa Sài Gòn sôi động, Tu viện Khánh An được xem là một “nốt lặng” hiếm có – nơi con người có thể tìm về sự bình yên, chiêm nghiệm lịch sử, kiến trúc và những giá trị tinh thần sâu sắc. Đây cũng chính là lý do khiến ngôi tu viện hơn trăm năm tuổi này ngày càng thu hút sự quan tâm của người dân và du khách.

Ban Nghiên cứu VHTN phía Nam