Tôi là sinh viên đi làm thêm. Một công việc khá đặc biệt: làm hoa tang ngay bên cạnh bệnh viện 108. Chủ tôi là bác Hoạch một thiếu phụ tuổi trung niên, tính hay lo chuyện thiên hạ. Nhưng cũng vì lẽ đó mà khách quen nhiều. Người ta ai cũng muốn mua hàng của người dễ chịu, biết quan tâm tới khách. Tôi học việc một tuần là có thể cắm hoa được rồi. Đơn giản lắm. Ngày ngày phải đối mặt với những cuộc ra đi vĩnh viễn, dù là gián tiếp, tôi cũng trở nên trầm tính nhiều. Lan – người yêu của tôi – không muốn tôi làm ở đây. Nhưng vì cuộc sống. Phải chịu. Có điều Lan bảo: “Em cảm thấy khó xử. Bán được nhiều, anh sẽ có lương cao. Nhưng…” Tôi hiểu. Và luôn chỉ muốn lương thấp. Một năm ở đây, tôi thấy mình có tình cảm thật sự với nghề. Mỗi lần đưa đi một vòng hoa, tôi lại một lần buồn. Nhất là những vòng hoa trắng. Tôi dồn nhiều tâm tư, tình cảm vào mỗi vòng hoa hơn. Bác Hoạch chủ tôi, khen tôi khéo tay. Bác bảo “Cháu à! Hoa đẹp, người chết sẽ mát lòng hơn đấy!” Tôi đồng ý với bác.
Có một lần, tôi nhớ mãi…
Người đàn ông trạc tuổi bà chủ tôi bước vào. Khuôn mặt choắt. Cằm nhọn. Mắt hơi hiếng. Người lòng khòng. Bác Hoạch bảo “Cằm nhọn, hậu vận kém”. Ông ta xem tất cả các vòng hoa ở trong cửa hàng và dừng lại nơi tôi đang làm. Bác Hoạch bảo:
Bác mua cho em đi! Ở đây…
Ông ta ngắt lời: 10 vòng. Cậu này (chỉ tôi) sẽ làm. Loại 1.200.000 nhé!
Bác Hoạch tròn mắt:
Bảng rôn viết thế nào thưa bác?
Ông ta thủng thẳng đáp:
Tất cả đều dành cho đàn ông hết. Một cho “Người chồng lý tưởng”. Một cho “Con rể yêu quý”. Hai vòng cho “Người cha đáng kính”, bốn vòng cho cả “Những người cháu của cậu”. Hai vòng là của “Những người bạn nói khổ”. Tôi trả luôn tiền. Ngày kia tôi lấy!
Bác Hoạch ghi vào sổ xong, hỏi:
Bác mua hộ?
Ông ta lắc đầu:
Tôi mua cho riêng tôi.
Rồi ông ta giở sổ lầm bầm. Tôi và bác Hoạch cũng nghe thấy:
“Vậy là hai ngày nữa sẽ kết thúc cái đời tồi tệ. Xem nào, đây thừng hay bả chuột, hay dao???
Ông ta bỗng ngước mắt lên, thấy chúng tôi nhìn. Ông ta luống cuống giấu sổ vào túi và bỏ đi luôn. “Hai ngày nữa tôi quay lại lấy!”
Ông ta đang định lên kế hoạch giết người đấy! Bác Hoạch quả quyết. Lan, người yêu tôi, nghe kể lại cũng hùa theo: “Đến 10 người đấy! Bác Hoạch có thấy thế không? Một con rể, hai người cha, một người chồng – chắc là chồng của nhân tình ông ấy (?). Còn 2 người cha, một con rể, tất cả đều là người nhà vợ ông ấy, ông bố vợ và cả bố chồng của ả nhân tình đấy…. Bác Hoạch gật gù.
Còn những người cháu và những người bạn… Ôi, thật là khủng khiếp. Chúng ta cần phải chặn đứng tất cả lại. Cậu Tú, tôi tăng lương cho cậu nếu cậu giúp tôi.
Tôi nghĩ đến tiền lương và sự nguy hiểm của bác Hoạch, nên tôi gật đầu. Nếu để bác Hoạch đi một mình, tôi sợ tôi sẽ phải làm một vòng hoa nữa cho bác mất.
Hai ngày sau, ông khách trở lại. Khuôn mặt u ám. Nhận hoa cho lên xe tải. Ông ta đi luôn. Trong im lặng.
Lan ở lại trông hàng. Tôi lấy xe máy đèo bác Hoạch đuổi theo xe tải của ông khách. Ra khỏi thành phố. Một căn nhà nhỏ cô độc bên cánh đồng ở Cầu Diễn. Ông khách hạ hoa xuống, khênh vào nhà.
Tôi với bác Hoạch bám theo. Bác Hoạch bảo:
Muộn rồi !! Chắc lão ta giết người rồi để xác ở trong nhà.
Nhưng không, qua tấm liếp, tôi thấy ông ta với một sợi dây thừng thòng lọng. Ông ta leo lên ghế. Và… tôi xô cửa vào…
Ông ta òa khóc như trẻ con.
Đừng ngăn tôi. Sống để làm gì? Tôi là kẻ thất bại. Cả gia đình nhà vợ tôi, những người con của tôi, cháu của vợ tôi, bạn của vợ tôi… chúng đều hắt hủi tôi. Tôi sống để làm gì nữa. Tôi đã mua những vòng hoa này để coi như họ vẫn ở bên tôi. Thôi, đừng can tôi nữa…
Thì ra là thế đấy!
Bác Hoạch bỗng bưng mặt khóc.
Bác nghĩ tới nỗi cô đơn của mình, nói: “Tôi cũng giống bác thôi. Tôi chỉ còn mình tôi! Chồng tôi hy sinh năm 75. Không con cái. Bố mẹ tôi mất lâu rồi…”
Sau lần đó, cửa hàng tôi lại có thêm một người chủ nữa. Tôi thôi làm. Lo thi đại học Sân khấu Điện ảnh. Bác Hoạch và ông khách hồi ấy bây giờ là …chủ.
Cửa hàng hoa mang tên HOẠCH ĐỊNH từ đấy!
Hoàng Anh Tú