Nhắc đến đặc sản Tây Ninh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến bánh tráng phơi sương hay muối tôm cay nồng… nhưng với những ai mê khám phá ẩm thực, vẫn còn một cái tên khiến không ít người phải ngập ngừng "thằn lằn núi Bà Đen".
Thoạt đầu, không ít người sẽ chần chừ. Thằn lằn mà cũng thành món ngon được sao? Nhưng rồi, chính sự tò mò ấy lại kéo người ta lại gần hơn. Và rồi, khi đã thử một lần, cảm giác e dè ban đầu dường như tan biến.
Thằn lằn núi Bà Đen là món ăn được nhiều du khách yêu thích
Để có được món đặc sản thằn lằn núi Bà Đen ngon là cả một quá trình vất vả của người dân địa phương. Thằn lằn núi Bà Đen rất khó nuôi, gần như chỉ có thể đánh bắt ngoài tự nhiên. Mà việc săn bắt thì không hề đơn giản.
Chúng thường sống trong các hốc đá trên núi cao, xuất hiện nhiều nhất vào khoảng tháng 4 đến tháng 8 – mùa nắng nóng. Lúc này, thằn lằn hay bò ra phơi nắng trên các mỏm đá và đó cũng là cơ hội hiếm hoi để người thợ tiếp cận.
Muốn bắt được, họ phải trèo lên những vách núi cheo leo, dùng mồi như trái sung hay mối để nhử. Nghe thôi đã thấy phần nào sự nguy hiểm và cũng vì vậy mà giá của loại đặc sản này không hề rẻ: khoảng 1.400.000đ/kg, còn các món chế biến sẵn dao động từ 120.000 – 150.000đ/đĩa, tùy món.
Thằn lằn ở đây thuộc họ tắc kè, sống trong môi trường tự nhiên với nguồn thức ăn là các loại thảo dược, trái rừng như chuối, sung… Có lẽ chính điều này đã tạo nên phần thịt săn chắc, dai và thơm rất đặc trưng.
Người dân địa phương còn xem đây như một món ăn bổ dưỡng, thường dùng để bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ giảm mệt mỏi hay đau nhức xương khớp… Nghe có vẻ lạ, nhưng lại rất “đúng chất” ẩm thực dân gian.
Phổ biến nhất vẫn là thằn lằn nướng mọi. Thằn lằn sau khi làm sạch sẽ được ướp nhẹ với muối, tiêu, đôi khi thêm chút ớt… rồi đem nướng trên than hồng. Mỡ chảy xèo xèo, mùi thơm bốc lên… nghe thôi đã thấy hấp dẫn. Khi chín, lớp da hơi giòn, thịt bên trong mềm và ngọt, thoang thoảng mùi giống thịt gà đồng.
Ngoài ra, còn nhiều cách chế biến khác cũng rất đáng thử như:
Thằn lằn chiên giòn: Thịt được chặt miếng vừa ăn, tẩm gia vị rồi chiên vàng. Lớp ngoài giòn rụm, bên trong vẫn giữ được độ ẩm… ăn kèm rau sống và chấm muối ớt chanh thì lại càng “bắt vị”.
Món thằn lằn núi Bà Đen xào với lá lốt và xúc bánh tráng
Thằn lằn xào lá lốt: Thịt được băm nhỏ, ướp gia vị rồi xào cùng lá lốt cho dậy mùi. Khi ăn, xúc cùng bánh tráng phơi sương, vị thơm, béo và hơi cay nhẹ cứ hòa quyện dần.
Tô cháo thằn lằn núi Bà Đen vừa ngon, vừa bổ dưỡng
Một cách chế biến khác là nấu cháo. Thịt thằn lằn được xào sơ cho thơm rồi cho vào nồi cháo nóng, thêm hành, tiêu… Món này ăn vào buổi tối hay lúc trời se lạnh thì khá hợp. Vị cháo ngọt thanh, dễ ăn hơn nhiều so với tưởng tượng ban đầu.
Mỗi món một kiểu, nhưng điểm chung là vẫn giữ được vị ngọt tự nhiên của thịt. Và điều thú vị là nếu không biết trước, có khi bạn sẽ nghĩ mình đang ăn một món thịt quen thuộc nào đó, hơi giống gà đồng, nhưng lại có nét riêng rất khó gọi tên.
Không chỉ đơn thuần là một món đặc sản, thằn lằn núi Bà Đen còn phản ánh nét ẩm thực rất riêng của người miền Nam – phóng khoáng, gần gũi và tận dụng những gì thiên nhiên ban tặng theo cách rất tự nhiên.
Nếu có dịp đến Tây Ninh, các bạn thử một lần xem sao. Biết đâu, từ chút ngập ngừng ban đầu, bạn lại thấy mình đang chậm rãi thưởng thức… rồi bất giác gật gù vì một hương vị khó quên.
Phụng Nguyễn