Mùa nước nổi về mang theo dòng phù sa bồi đắp ruộng đồng miền Tây, đồng thời đem đến nguồn sản vật thiên nhiên dồi dào, trong đó tép đồng là món quà quen thuộc nhưng đầy hấp dẫn. Những ngày này về các tỉnh miền Tây, từ cánh đồng ra đến chợ quê, tép đồng xuất hiện khắp nơi, trở thành nguyên liệu chính cho nhiều món ăn dân dã, níu chân du khách phương xa.
Tép đồng mùa nước nổi có kích thước nhỏ nhắn, vỏ mềm, vị ngọt tự nhiên. Khi chế biến, chỉ cần cắt bỏ phần đầu, rửa sạch bùn đất, không cần lột vỏ hay sơ chế cầu kỳ để giữ trọn hương vị đồng quê.
Từ nguyên liệu mộc mạc ấy, người dân miền sông nước khéo léo chế biến thành hàng loạt món ngon như tép rang, gỏi tép bông điên điển, tép xào cuốn bánh tráng, bánh khọt nhân tép… Mỗi món ăn mang một hương vị riêng, nhưng đều đậm chất mùa nước nổi.
Gỏi tép đồng bông điên điển
Trong các món ngon từ tép đồng, gỏi tép bông điên điển được xem là điểm nhấn khó quên. Món gỏi không cầu kỳ, song đòi hỏi nguyên liệu phải tươi ngon. Tép chọn loại còn nhảy lách tách; bông điên điển vừa hé nở, giữ được vị ngọt thanh đặc trưng. Tép sau khi rửa sạch được luộc với nước dừa tươi. Bông điên điển trộn cùng hành tây thái mỏng, thêm chút chanh hoặc giấm, muối để tạo độ chua dịu. Khi trộn, người làm đảo tay thật nhẹ để không làm dập hoa. Sau cùng cho tép vào, nêm nước mắm, đường vừa ăn, rắc thêm mè rang hoặc đậu phộng giã dập. Gỏi ăn kèm nước chấm chua ngọt, mang lại cảm giác thanh mát, bùi béo, rất hợp với tiết trời mùa nước nổi.
Tép xào cuốn bánh tráng, món ngon đơn giản
Một món khác cũng được nhiều người ưa chuộng là tép xào cuốn bánh tráng. Tép sau khi rửa sạch được xào nhanh tay với hành phi trên lửa lớn để giữ độ ngọt và độ giòn tự nhiên. Khi tép vừa chín tới, lập tức nhấc khỏi bếp để không bị khô.
Tép nóng hổi được xúc ra bánh tráng, cuốn cùng các loại rau sống, khế chua, chuối chát, dưa leo. Cuốn bánh chấm với nước mắm chua ngọt pha chút ớt cay, tạo nên hương vị hài hòa, lạ miệng mà khó quên.
Bánh khọt tép đồng béo ngậy, giòn tan.
Không chỉ dừng lại ở các món ăn dân dã, tép đồng còn được người dân miền Tây đưa vào bánh khọt - món bánh quen thuộc nhưng mang diện mạo mới. Phần bột được pha từ bột gạo, bột nghệ, bột mì và nước cốt dừa, tạo màu vàng óng và độ béo vừa phải.
Nhân bánh gồm đậu xanh hấp chín kết hợp với tép đồng xào sơ. Khi đổ bánh, người làm khéo léo cho nhân vào giữa, rắc thêm hành lá để tăng hương thơm. Bánh chín giòn bên ngoài, mềm bên trong, ăn kèm rau sống và nước mắm chua ngọt. Vị béo của bột, vị ngọt bùi của tép và đậu hòa quyện, khiến thực khách dễ “phải lòng” ngay từ lần đầu thưởng thức.
Từ chỗ chỉ góp mặt trong những bữa cơm đạm bạc, ngày nay tép đồng đã trở thành đặc sản được nhiều quán ăn, nhà hàng đưa vào thực đơn. Những món ngon từ tép đồng không chỉ phản ánh sự phong phú của ẩm thực mùa nước nổi, mà còn thể hiện nét sáng tạo, tinh tế của người miền Tây trong việc trân quý sản vật quê hương.
Phụng Nguyễn