Ảnh minh họa
Tất niên (hay còn gọi là tiệc tất niên, lễ tất niên...) là một nghi thức quan trọng để kết thúc một năm mới và chuẩn bị bước sang năm mới. Theo nghĩa Hán Việt, từ "tất" có nghĩa là hết, hoàn thành, xong; còn "niên" có nghĩa là năm.
Bên cạnh cúng ông Táo, cúng giao thừa thì cúng tất niên là một phong tục cổ truyền của người Việt mỗi khi kết thúc một năm để cúng gia tiên, ông bà tổ tiên những người đã khuất. Sau khi nghi lễ cúng tất niên kết thúc, tất các các thành viên trong gia đình sẽ sum vầy bên mâm cơm ngày cuối năm. Các gia đình thường chọn ngày đẹp, ngày tốt để cúng tất niên.
Theo quan niệm của người Việt, 30 tháng Chạp thường là ngày tất niên nếu năm đó đủ, còn nếu năm thiếu sẽ rơi vào 29 tháng Chạp. Mâm cúng tất niên thường diễn ra vào buổi chiều hoặc tối. Sau mâm cơm tất niên, gia chủ có thể mời khách đến nhà ăn cơm. Tuy nhiên, cúng tất niên như thế nào sẽ tùy vào phong tục tập quán của mỗi vùng.
Mâm cúng Tất niên thường có những lễ vật sau: Hương, hoa; trái cây; vàng mã; đèn nến; Trầu, cau; Rượu trắng; Trà/chè; Bánh chưng. Một mâm cỗ mặn gồm thịt gà, xôi, giò, chả, nem… (tùy theo điều kiện mỗi gia đình).
Trước khi cúng tất niên, các gia đình phải lau dọn bàn thờ sạch sẽ. Sau khi bày mâm cúng, gia chủ sẽ đọc bài cúng tất niên cuối năm.
Chờ khi hương tàn, các thành viên trong gia đình sẽ sum vầy, đoàn tụ bên mâm cỗ sau một năm tất bật học tập, làm việc và cùng nhìn lại những điều đã làm được trong năm qua để hướng tới một năm mới tốt đẹp hơn.
Ban Nghiên cứu VHTN phía Nam